Mất hộ chiếu ở nước ngoài, bạn nên làm theo thứ tự: tìm kỹ lại một lần nữa, báo cảnh sát địa phương để có giấy xác nhận mất, liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam gần nhất để được cấp giấy tờ thay thế, rồi xử lý thị thực hay giấy phép lưu trú với nhà chức trách nước sở tại và báo cho hãng bay. Thủ tục cụ thể mỗi nước mỗi khác, nên hãy hỏi trực tiếp cơ quan đại diện.
Chào bạn, đây là Nhà Ngoại Giao. Cảm giác thò tay vào túi và không thấy cuốn hộ chiếu ở một thành phố xa lạ là một trong những khoảnh khắc đáng sợ nhất của chuyến đi. Tập này giúp bạn biết bước tiếp theo.
Bước một: bình tĩnh và tìm lại
Nghe hiển nhiên, nhưng rất nhiều hộ chiếu được tìm thấy ở ngăn vali, túi áo khoác, két sắt khách sạn. Trước khi làm thủ tục, hãy dành mười lăm phút tìm thật kỹ, nhờ người đi cùng tìm giúp.
Gọi cho khách sạn, nhà hàng, quầy vé, nơi bạn vừa đi qua. Nhiều nơi có bộ phận giữ đồ thất lạc. Taxi và xe công nghệ cũng có cách liên hệ lại tài xế.
Nếu chắc chắn đã mất hoặc bị trộm, hãy ghi lại ngay những gì bạn nhớ: mất ở đâu, lúc nào, trong hoàn cảnh nào. Những chi tiết này cần cho bước báo cảnh sát.
Đây cũng là lúc mở bản sao hộ chiếu mà bạn hy vọng đã lưu từ trước, trong điện thoại hay thư điện tử. Nếu chưa có, đừng lo, nhưng nhớ làm cho lần sau.
Bước hai: báo cảnh sát địa phương
Hãy đến đồn cảnh sát gần nơi mất để trình báo và xin giấy xác nhận đã trình báo. Nhiều cơ quan đại diện và cơ quan xuất nhập cảnh nước sở tại yêu cầu giấy này khi làm thủ tục tiếp theo.
Ở một số nước, có thể trình báo trực tuyến hoặc tại quầy cảnh sát ở sân bay, nhà ga lớn. Nếu không nói được tiếng địa phương, hãy hỏi khách sạn hỗ trợ hoặc xem có dịch vụ phiên dịch không.
Giấy xác nhận cũng hữu ích cho bảo hiểm du lịch nếu bạn có mua, vì nhiều gói bảo hiểm hỗ trợ chi phí phát sinh khi mất giấy tờ.
Nếu hộ chiếu bị trộm cùng ví tiền và điện thoại, hãy khoá thẻ ngân hàng ngay và báo nhà mạng khoá số, trước khi kẻ gian kịp dùng.
Bước ba: liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam
Tìm thông tin đại sứ quán hoặc tổng lãnh sự quán Việt Nam phụ trách khu vực bạn đang ở trên trang chính thức. Hầu hết cơ quan đại diện có số điện thoại trực bảo hộ công dân cho trường hợp khẩn cấp ngoài giờ.
Thường bạn sẽ được hướng dẫn chuẩn bị: tờ khai theo mẫu, ảnh chân dung, giấy xác nhận của cảnh sát, bản sao hộ chiếu cũ hoặc giấy tờ tuỳ thân khác như căn cước. Càng có nhiều giấy tờ chứng minh nhân thân, thủ tục càng nhanh.
Tuỳ trường hợp, cơ quan đại diện có thể cấp giấy thông hành để bạn về nước, hoặc cấp hộ chiếu mới nếu bạn còn ở lại lâu. Giấy thông hành thường chỉ dùng cho chuyến về Việt Nam.
Thời gian xử lý khác nhau, có khi vài ngày nếu phải xác minh nhân thân. Hãy hỏi rõ và tính lại lịch trình, đừng vội đổi vé máy bay khi chưa biết ngày có giấy tờ.
Bước bốn: thị thực, lưu trú và hãng bay
Cuốn hộ chiếu mất có thể mang theo thị thực hoặc dấu nhập cảnh của nước sở tại. Ở một số nước, bạn cần liên hệ cơ quan xuất nhập cảnh địa phương để được xác nhận tình trạng lưu trú hoặc cấp giấy phép xuất cảnh trước khi rời đi.
Bỏ qua bước này có thể khiến bạn bị giữ lại ở sân bay khi về, vì giấy tờ mới không có dấu nhập cảnh. Cơ quan đại diện thường sẽ hướng dẫn bạn có cần làm thêm gì không.
Báo hãng bay về việc thay đổi giấy tờ, vì số hộ chiếu trên vé phải khớp với giấy tờ bạn dùng khi làm thủ tục. Nếu phải đổi chuyến bay, hãy hỏi về phí và các lựa chọn.
Nếu bạn đang ở nước thứ ba trên hành trình, ví dụ quá cảnh, việc dùng giấy thông hành có thể gặp hạn chế. Hãy hỏi kỹ cơ quan đại diện về lộ trình về nước phù hợp.
Phòng trước khi đi
Chụp hộ chiếu, thị thực, vé máy bay, bảo hiểm, lưu vào điện thoại và gửi vào thư điện tử của chính bạn. In thêm một bản để riêng trong vali.
Mang theo hai ảnh chân dung cỡ hộ chiếu dự phòng. Chúng nhẹ, rẻ, và giúp bạn tiết kiệm nửa ngày đi tìm chỗ chụp ảnh khi cần.
Lưu sẵn địa chỉ và số điện thoại trực của cơ quan đại diện Việt Nam ở nước bạn đến. Một số người còn đăng ký thông tin chuyến đi với cơ quan đại diện để được liên lạc khi có sự cố lớn.
Ở những nơi đông người, giữ hộ chiếu trong túi kín phía trước người hoặc để trong két sắt khách sạn và chỉ mang bản sao khi đi dạo, nếu luật địa phương cho phép. Một chút cẩn thận trước chuyến đi đỡ được rất nhiều ngày lo lắng.
Câu hỏi thường gặp
Mất hộ chiếu có phải trình báo ở Việt Nam không?
Khi về nước, bạn thực hiện các thủ tục liên quan đến hộ chiếu đã mất theo hướng dẫn của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Hộ chiếu đã báo mất thường bị huỷ giá trị và không dùng lại được dù tìm thấy sau đó.
Giấy thông hành có dùng để đi nước khác được không?
Giấy thông hành được cấp chủ yếu để công dân về nước, nên thường không dùng được để tiếp tục du lịch sang nước khác. Nếu cần đi tiếp, hãy hỏi cơ quan đại diện về khả năng cấp hộ chiếu mới.
Nếu không có giấy tờ tuỳ thân nào khác thì sao?
Cơ quan đại diện vẫn hỗ trợ, nhưng có thể cần thêm thời gian để xác minh nhân thân với cơ quan trong nước. Người thân ở Việt Nam gửi bản chụp giấy tờ của bạn sẽ giúp rút ngắn thời gian.
Trẻ em mất hộ chiếu ở nước ngoài thì làm thế nào?
Thủ tục tương tự nhưng thường cần cha mẹ hoặc người giám hộ có mặt hoặc có giấy tờ đồng ý. Hãy liên hệ cơ quan đại diện để được hướng dẫn cụ thể.
Bảo hiểm du lịch có chi trả khi mất hộ chiếu không?
Nhiều gói bảo hiểm du lịch hỗ trợ một phần chi phí phát sinh như làm lại giấy tờ, đổi vé, lưu trú thêm. Hãy đọc kỹ điều khoản và giữ lại giấy xác nhận của cảnh sát cùng các hoá đơn.
