Trước khi ra nước ngoài, hãy làm sáu việc: kiểm tra hạn hộ chiếu và thị thực, mua bảo hiểm du lịch, lưu bản sao giấy tờ, ghi lại số trực bảo hộ công dân của cơ quan đại diện Việt Nam, tìm hiểu vài luật lệ cơ bản nơi đến, và để lại lịch trình cho người thân. Mười lăm phút chuẩn bị có thể giúp bạn tránh nhiều ngày rắc rối nếu chẳng may có sự cố.
Chào bạn, đây là Nhà Ngoại Giao. Tập này là một danh sách nói thành lời, để bạn nghe một lần trước chuyến đi và tự đánh dấu những gì mình đã làm.
Giấy tờ: kiểm tra hạn và lưu bản sao
Việc đầu tiên là mở hộ chiếu ra xem ngày hết hạn. Nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn một khoảng nhất định, thường là sáu tháng, tính từ ngày nhập cảnh. Hộ chiếu cũng cần có đủ trang trống cho dấu nhập xuất cảnh.
Kiểm tra thị thực: đúng loại, đúng số lần nhập cảnh, đúng thời hạn. Với thị thực điện tử, in một bản giấy mang theo, phòng khi điện thoại hết pin hay mất mạng.
Chụp và lưu bản sao hộ chiếu, thị thực, vé máy bay, đặt phòng, bảo hiểm, bằng lái nếu có. Lưu ở hai nơi: điện thoại và thư điện tử của bạn. Gửi thêm một bản cho người thân ở nhà.
Mang thêm hai ảnh cỡ hộ chiếu và một giấy tờ tuỳ thân khác như căn cước. Nếu mất hộ chiếu, chúng giúp thủ tục cấp giấy tờ thay thế nhanh hơn nhiều.
Bảo hiểm và sức khoẻ
Chi phí y tế ở nhiều nước rất cao. Một lần cấp cứu có thể tốn số tiền lớn hơn cả chuyến đi. Bảo hiểm du lịch không phải món đồ thừa, mà là tấm lưới an toàn.
Đọc kỹ điều khoản: bảo hiểm chi trả gì, tới mức nào, có bao gồm hoạt động mạo hiểm bạn định làm không, cách liên hệ khi cần. Lưu số điện thoại hỗ trợ của công ty bảo hiểm vào điện thoại.
Nếu bạn dùng thuốc thường xuyên, mang đủ cho cả chuyến cộng thêm vài ngày dự phòng, để trong bao bì gốc, kèm đơn thuốc. Một số loại thuốc bình thường ở Việt Nam lại bị kiểm soát chặt ở nước khác. Hãy kiểm tra quy định của nước đến hoặc hỏi dược sĩ, bác sĩ.
Tìm hiểu xem nước đến có yêu cầu hay khuyến nghị tiêm phòng gì không. Thông tin này thường có trên trang của cơ quan y tế và cơ quan đại diện.
Số điện thoại và người liên hệ
Tìm trên trang chính thức thông tin của đại sứ quán hoặc tổng lãnh sự quán Việt Nam phụ trách nơi bạn đến, lưu địa chỉ và số trực bảo hộ công dân vào điện thoại.
Lưu số khẩn cấp của nước sở tại, tức số gọi cảnh sát, cứu thương, cứu hoả. Mỗi nước một số, và lúc hoảng hốt bạn sẽ không có thời gian tra.
Để lại cho người thân lịch trình chi tiết: chuyến bay, nơi ở từng đêm, số điện thoại khách sạn. Hẹn một khung giờ liên lạc đều đặn. Nếu bạn im lặng quá lâu, gia đình biết để hỏi.
Nếu đi theo đoàn hay đi công tác, lưu số của trưởng đoàn, người phụ trách ở nước sở tại, và một đồng nghiệp ở nhà biết rõ chuyến đi của bạn.
Luật lệ và phong tục cần biết
Mỗi nước có những luật mà người Việt có thể không ngờ tới. Có nước phạt nặng việc xả rác, nhai kẹo cao su nơi công cộng, hút thuốc ở nơi cấm. Có nước cấm mang một số thực phẩm, thịt, trái cây, hạt giống qua biên giới.
Quy định về khai báo ngoại tệ khi nhập cảnh và xuất cảnh cũng khác nhau. Mang tiền mặt vượt mức quy định mà không khai báo có thể bị tịch thu.
Tìm hiểu phong tục cơ bản: trang phục khi vào nơi thờ tự, cách chào hỏi, những cử chỉ cần tránh, những chủ đề nhạy cảm. Tôn trọng phong tục là cách đơn giản nhất để tránh rắc rối.
Và quan trọng nhất: đừng bao giờ nhận mang hộ đồ của người lạ qua cửa khẩu, dù họ nói là quà hay thuốc. Bạn chịu trách nhiệm về mọi thứ trong hành lý của mình.
Tiền bạc và những thứ nhỏ
Báo ngân hàng về chuyến đi để thẻ không bị khoá vì giao dịch lạ. Mang theo hai phương tiện thanh toán khác nhau, để ở hai chỗ khác nhau.
Mang một ít tiền mặt bản địa cho những chi phí đầu tiên như đi lại từ sân bay. Đổi tiền ở nơi chính thức, tránh những người mời đổi tiền ngoài đường.
Một ổ cắm chuyển đổi, một sạc dự phòng, một tấm thẻ ghi bằng tiếng địa phương địa chỉ khách sạn của bạn là những thứ nhỏ nhưng cứu bạn nhiều lần.
Cuối cùng, hãy học vài câu cơ bản bằng ngôn ngữ địa phương: xin chào, cảm ơn, xin lỗi, và câu nhờ người khác giúp đỡ. Người ta sẽ tử tế với bạn hơn rất nhiều khi bạn cố gắng nói ngôn ngữ của họ.
Câu hỏi thường gặp
Có cần thông báo với đại sứ quán khi đi du lịch ngắn ngày không?
Không bắt buộc với chuyến du lịch ngắn. Tuy vậy, nếu bạn ở lâu, đi tới vùng có rủi ro hoặc trong mùa thiên tai, việc để lại thông tin liên lạc theo kênh mà cơ quan đại diện hướng dẫn sẽ giúp họ liên hệ với bạn khi cần.
Bảo hiểm du lịch có bắt buộc không?
Một số nước hoặc khu vực yêu cầu bảo hiểm y tế du lịch khi xin thị thực. Kể cả khi không bắt buộc, đây vẫn là thứ rất nên có vì chi phí y tế ở nước ngoài có thể rất cao.
Mang thuốc ra nước ngoài cần lưu ý gì?
Để thuốc trong bao bì gốc, mang theo đơn thuốc hoặc giấy của bác sĩ, và kiểm tra trước xem thuốc đó có bị hạn chế ở nước đến không. Khi không chắc, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nên lưu bản sao giấy tờ ở đâu?
Lưu ở ít nhất hai nơi tách biệt, chẳng hạn trong điện thoại và trong thư điện tử của bạn, cộng một bản in để riêng trong vali. Gửi thêm một bản cho người thân tin cậy ở nhà.
Đi nước ngoài lần đầu nên chú ý gì nhất?
Giữ giấy tờ cẩn thận, biết số điện thoại khẩn cấp và cơ quan đại diện, có bảo hiểm, và tìm hiểu vài luật lệ, phong tục cơ bản. Phần lớn rắc rối của người đi lần đầu đến từ việc không biết những điều rất đơn giản này.
